Onderzoek naar vrouwenrechten in Libanon: ‘Best gek om zo dicht bij de Syrische grens te wonen’

“Meer dan vijftien verschillende religies in één land met elk hun eigen wetten en regels, dat maakt het rechtssysteem zo ingewikkeld. De corrupte overheid maakt het tegengaan van misstanden daarbij nog extra uitdagend.” Marly (23) beschrijft de problematiek in haar onderzoek naar vrouwenrechten ‘raising awareness for women empowerment’, wat zij begin dit jaar uitvoerde in Beiroet. Dit onderzoek was onderdeel van het programma ‘Nour Project’ van studentenorganisatie AIESEC.

“Ik wilde graag een keer onderzoek doen in het buitenland en het Midden-Oosten spreekt mij al langere tijd erg aan. Omdat Nour Project als doel heeft studenten een brug te laten slaan tussen de Arabische en de Westerse wereld was ik hierin meteen geïnteresseerd.” Nadat ze zich aanmeldde mocht Marly zelf kiezen in welk land en aan welk onderzoek ze wilde meewerken. De keuze viel op Libanon omdat het een relatief stabiel land is dat is omringd door conflictgebieden waar momenteel enorm veel gaande is. Het buurland Syrië is immers al jaren een oorlogsgebied en ook de verstandhoudingen tussen Libanon en haar andere buurland Israël zijn zeer gespannen.

Shisha-bar
“Gelukkig werden we voorafgaand aan de reis goed voorbereid op waar we in terecht zouden komen. We kregen van AIESEC les over ‘orientalism’ en kregen workshops aangeboden van een oorlogsfotograaf en oud-deelnemers van Nour Project. Daarnaast kregen we een soort calamiteitenvoorbereiding.” Ondanks dat Marly van te voren niemand kende die aan hetzelfde project deelnam stapte ze begin januari vol enthousiasme in het vliegtuig. Eenmaal in Beiroet belandde ze op een kleine hotelkamer die ze zes weken lang moest delen met een Nederlandse en een Turkse mede-onderzoeker. “Gelukkig klikte het meteen tussen ons drieën. We zijn de eerste avond gelijk de stad in gegaan en belandden in een Shisha-bar. Ik was meteen onder de indruk van het relatieve vrijheidsgevoel wat de stad uitstraalde. Beiroet is misschien nog het beste te vergelijken met Istanbul: een melting pot van culturen, waarbij de ene wijk zeer conservatief en religieus is en de andere weer heel modern en westers.”

IMG_7340[1]
Een kenmerkend beeld van Beiroet. Cultureel erfgoed en religie zijn nooit ver weg als je de stad bezoekt.

De zes weken die Marly in Beiroet heeft doorgebracht bestonden voornamelijk uit het interviewen van mensen op straat over vrouwenrechten, waarbij elke week een ander thema werd besproken. Hierbij kwamen controversiële onderwerpen over geweld, politiek en de arbeidsmarkt ter sprake. Aan het einde van de week werden de interviews uitgewerkt tot verhalen die in een blog zijn gepubliceerd.

Ongemakkelijk
Het interviewen was in eerste instantie best spannend en voelde soms wat ongemakkelijk. Je voelt je toch een beetje de witte Nederlander die even interessant komt doen en mensen ondervraagt over heel persoonlijke onderwerpen. Wat me verbaasde was dat de meeste mensen eigenlijk enorm open waren en het heel leuk vonden om hun ervaringen te delen. Ik heb uiteindelijk met heel veel enthousiaste mensen kunnen spreken. Er was zelfs iemand die drie jaar lang was misbruikt en toch haar verhaal wilde delen. Daar heb ik echt respect voor.” Omdat AIESEC is verbonden aan de American University of Beirut kon Marly gebruik maken van hun netwerk. Dit leverde uiteindelijk gesprekken op met ministers, vrouwenrechtenactivisten, rechters en verschillende NGO’s. Daarnaast kreeg ze op de universiteit workshops over interviewtechnieken en media.

Voogdijschap
Uit de interviews kwam naar voren dat vooral het verschil in rechten tussen mannen en vrouwen een groot probleem is in Libanon. Een voorbeeld hiervan is dat als een man en vrouw scheiden, de vader automatisch het voogdijschap over de kinderen krijgt. Ook kunnen kinderen niet de nationaliteit van hun moeder aannemen, zelfs als hun vader geen Libanees is. “Jongeren vetrekken steeds vaker naar Cyprus om daar te trouwen onder de civiele wet. Het rechtssysteem in Libanon is immers een wespennest, ieder geloof heeft zijn eigen wetten dus is het verschil in rechten onder de bevolking is enorm.” Ondanks dit wankele systeem is Libanon een relatief stabiel land. Zeker in vergelijking met de omringende landen. Volgens Marly staat de huidige stabiliteit toch danig onder druk. “De instroom van de vele Syriërs zorgt voor sociale onrust. Vooral in Beiroet worden steeds meer woningen opgekocht door rijke vluchtelingen, waardoor de woningprijzen enorm stijgen. Daarnaast zijn ISIS en Hezbollah actief in Libanon, waardoor het risico op escalatie nooit ver weg is. Hezbollah is zelfs als politieke partij actief en heeft momenteel een ministerspost in bezit. Dat zou in Nederland ondenkbaar zijn.”

Geopolitieke spanning
Ondanks dat ze vooral veel geleerd heeft over vrouwenrechten beklijft bij Marly na terugkomst in Nederland vooral de geopolitieke spanning in het Midden-Oosten. “Het is zo onwerkelijk om te horen van Libanese jongeren dat ze vroeger regelmatig een weekendje naar Damascus gingen, terwijl die stad nu onherkenbaar verwoest is. Het voelt ook best gek om tijdelijk zo dicht bij de Syrische grens te wonen. Er wordt in Nederland vaak gesproken over de vluchtelingenproblematiek en het gebrek aan opvang in de regio, maar bij de ruim twee miljoen Syrische vluchtelingen die in Libanon worden opgevangen is wat we in Nederland doen echt niets.” Ook toen Marly na haar onderzoek in Libanon door wilde reizen naar Jordanië werd ze nog even geconfronteerd met de bijzondere geopolitieke situatie in de regio. “Vanuit Libanon wordt vliegen over Israël gezien als een vijandige binnentreding van het luchtruim. Op de heenweg maakte we daarom een omweg via Egypte, maar terug vlogen we zelfs over Syrië. Omdat ik met Royal Jordanian vloog was dat mogelijk, maar ik zat wel met zweet in m’n handen in het vliegtuig.”


Ben jij al #GEOGRAAF? Met dit abonnement krijg je een aantal extra diensten en een speciaal voor ons ontworpen katoenen tas voor slechts 1 euro per maand. Meer info vind je hier.


Marly studeert sinds 2013 Sociale Geografie en Planologie aan de Universiteit van Amsterdam. Haar afstudeerrichting is Internationale Ontwikkelingsstudies. Begin 2017 deed zij onderzoek naar vrouwenrechten in Libanon. Daarvoor woonde zij zes weken in Beiroet. Heb jij een vraag voor Marly? Vraag haar contactgegevens via onderstaand formulier aan.

Headerfoto: Paul Saad (cc, via Flickr).

1 Comment

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s