Strandrovers in Land Rovers? – De eeuwenoude jutterstraditie op Terschelling

De Land Rover is een bekende verschijning op Terschelling. Al bij aankomst in de haven van West-Terschelling staat op de parkeerplaats een bonte verzameling aan fourwheeldrives tentoongesteld. Niet in de laatste plaats doordat het eiland een eeuwenoude jutterstraditie kent. In januari deden masterstudenten Geo-communicatie van de Universiteit Utrecht onderzoek naar de traditie van het strandrijden op Terschelling en hoe dit door verschillende betrokken beheerders- en gebruikersgroepen wordt ervaren.

Paard en wagen
Hele containers werden er vroeger met paard en wagen aan wal gesleept. Meestal spoelden er nutteloze dingen aan. Zo lag het strand eens bezaaid met voornamelijk linkerschoenen, die Terschelling gemakkelijk wisten te bereiken door hun vorm en door de zeestroming. Soms zaten er echter ook bruikbare materialen tussen de verloren ladingen. In veel huizen op Terschelling zit hout verwerkt dat ooit van het strand is gehaald. En ja, heel soms werden er ook wel eens waardevolle spullen gevonden. Eigenlijk hoort alles wat op het strand wordt gevonden te worden aangegeven.’Het was en is een spelletje tussen de jutter en de strandvonderij,’ vertelt een bewoner enthousiast.

Vandaag de dag liggen er minder spullen op het strand. De hedendaagse schepen zijn veiliger dan vroeger en verliezen daardoor ook minder vracht. Het zoeken naar jutwaar zit echter nog steeds in het Terschellinger bloed. Niet meer met paard en wagen, maar met de Land Rover, die voor de gemiddelde toerist een heel wat bedreigender voorkomen is. Sowieso zijn de stranden tegenwoordig een stuk drukker bezocht. Het toerisme is een belangrijke levensader voor het eiland, dat een sterke aantrekkingskracht heeft door de rust en puurheid.

Strandrijontheffing
Het strandrijden is daarom afgelopen jaren al ingeperkt. In de zomermaanden, wanneer de grootste toeristenstromen het eiland bereiken, mag de Land Rover het strand niet op. De Terschellinger heeft er wel begrip voor, het toerisme zorgt immers ook voor brood op de plank. Toch moet de traditie wel in stand worden gehouden. In de wintermaanden mag er met een strandrijontheffing naar hartenlust worden gejut. De strandrijontheffing is aan de ene kant een beperking. Ieder jaar moet de ontheffing opnieuw worden aangevraagd en het aantal is beperkt. Toch wordt de zekere mate van exclusiviteit van het strandrijden ook door de bewoners wel gewaardeerd.’Anders zou iedereen zomaar met de auto het strand op kunnen,’ geeft een lid van de Land Rover Club Terschelling aan. ‘Het hoort toch vooral bij de Terschellinger.’ Door de ontheffingen ontlopen het grootste deel van de toeristen en de strandrijders elkaar. Waar er in het verleden nog sprake van wederzijds onbegrip was, is het hedendaagse ontheffingssysteem een harmonieuze oplossing gebleken.

Gele paaltjes
Om de natuur niet in de weg te zitten, mag er niet overal worden gejut. In samenwerking met de Land Rover Club voorziet Staatsbosbeheer het eiland van gele paaltjes, als afbakening van het gebied waar mag worden gereden. ‘Het is mooi dat we in goede harmonie kunnen samenwerken met de Land Rover Club,’ zegt iemand van Staatsbosbeheer. ‘We organiseren samen ook twee keer per jaar een excursie.’ Toch houden niet alle strandrijders zich altijd aan de gestelde afbakening. ‘Soms zie je dat de duinen zijn kapotgereden,’ vertelt een bewoner. ‘Dat vind ik zonde. Dat er op het strand wordt gereden snap ik, dat vind ik ook helemaal niet erg, maar dan moet het daar wel bij blijven.’ Ook toeristen kunnen niet altijd begrip opbrengen voor het in hun ogen ruige rijgedrag van sommige strandrijders. Het zijn spaarzame geluiden.

Al met al lijken de beheerders- en gebruikersgroepen op Terschelling goed te kunnen samenwerken en lijkt er van botsende belangen weinig sprake sinds het invoeren van een beperking op het aantal strandrijontheffingen in 2011. De bewoners realiseren zich dat toerisme een belangrijke levensader is en daarnaast hebben ze een grote affiniteit met de natuur. De bereidwilligheid om wat water bij de wijn te doen is daardoor groot. Tegelijkertijd vragen de strandrijdende bewoners om een beetje begrip voor het strandrijden. Want dat is toch het gevoel dat blijft overheersen. De Terschellinger moet het strand op, al eeuwenlang.


Kevin ging onlangs voor zijn master Geo-communicatie aan de Universiteit Utrecht op excursie naar Terschelling. De excursie was onderdeel van het vak ‘Landschap als arena’, waarvoor studenten in groepjes uiteenlopende onderzoeken deden, allen gericht op een ruimtelijk conflict.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s