De strijd om ruimte in stedelijk India

Tijdens mijn bachelor International Development Studies is er veel aandacht geweest voor mondiale ontwikkelingen en het effect daarvan op verschillende samenlevingen. Dat meer dan de helft van de wereldbevolking nu in steden woont is een gegeven dat hedendaags veel genoemd wordt. Maar wat betekent dit voor stedelijke bewoners en welke consequenties brengt dit met zich mee?

Chennai
Om deze theoretische achtergrond meer in praktijk te ervaren ben ik als onderdeel van een scriptieproject naar India gegaan voor veldwerk. Mijn onderzoek vond plaats in de stad Chennai, een stad met meer dan 4,9 miljoen inwoners waar veel strijd om ruimte is (door een gebrek eraan).

Samen met mijn tolk Mutu Lakshmi heb ik onderzoek gedaan naar wat deze strijd betekent voor straatverkopers. Mutu en ik gingen gedurende een maand dagelijks de straat op om kwalitatieve interviews af te nemen met straatverkopers, een groot fenomeen binnen de Indiase steden.

streetvendors
Straatverkopers verkopen mango’s in een winkelstraat in Chennai.

Informeel
In India is 93% werkzaam in de informele sector. Ook straatverkopers in Chennai verkopen hun waren op straat vaak ‘illegaal’. Dit verkleint de weerbaarheid in tijden van toenemende druk op schaarse ruimte in steden en geeft ze een kwetsbaardere positie in de maatschappij. Straatverkopers maken informele afspraken met elkaar, winkeleigenaren of zelfs met politici wie op welke plek mag verkopen.

De afgelopen jaren heeft de overheid veel straatverkopers in Chennai weggestuurd van de plek waar ze vaak al jaren hun waren verkopen. Ze werden om wille van nieuw stedelijk beleid in speciale complexen bij elkaar gezet. In mijn scriptie heb ik aan de ene kant onderzocht wat de reden was achter deze ontruimingen en aan de andere kant hoe straatverkopers hierop kunnen reageren.

hawking-complex
Straatverkopers die moesten verplaatsen kregen een plek aangeboden in dit complex.

Dit complex stond iets buiten het winkelgebied en biedt ruimte aan 630 venters. Op papier zouden de plekken in dit complex willekeurig worden verdeeld. Na gesprekken met straatverkopers bleek echter dat status, kaste, geloof, familie en afkomst bepalend waren wie de beste plekken toegewezen kreeg. Voor veel andere straatverkopers werd het hierdoor onmogelijk om hun business te runnen in dit complex.

hawking-complex-inside
Smalle, donkere en slecht geïsoleerde gangen houden klanten weg uit dit complex.

Kaste
Verder bleek ook dat sommige straatverkopers hun plek op straat wel konden behouden door goede connecties met lokale politici. De mate waarin iemand deze connecties had hing ook samen met afkomst, kaste en geloof. Je zou zelfs kunnen zeggen dat sommige straatverkopers baat hebben gehad bij de ontruimingen, omdat hun concurrentie behoorlijk afgenomen is.

De strijd om ruimte vindt zowel plaats tussen straatverkopers onderling, als tussen straatverkopers, winkeleigenaren, inwoners en de staat. In mijn casus bleek dat winkeleigenaren in de buurt samen met lokale politici een visie hadden om de buurt te ontwikkelen tot een high-end winkelgebied voor de (opkomende) middenklasse. Hiervoor moet de stoep verbreed en ‘opgeschoond’ worden en moeten er meer parkeerplekken gecreëerd worden zodat klanten voor de deur van luxe winkels direct kunnen parkeren.

Terug de straat op
Het op deze manier ontruimen van straatverkopers is in mijn ogen geen duurzame manier om om te gaan met stedelijke uitdagingen rondom ruimte. Het was gedurende mijn onderzoek zichtbaar dat straatverkopers langzaam de straat weer terug opgingen om hun waren te verkopen. In een maand tijd is het erg lastig om in kaart te brengen welke processen er allemaal spelen, ook omdat informaliteit een grote rol speelt in India.

Onderzoek doen in een land waar je de cultuur amper kent en de taal niet spreekt is ook een uitdaging. Mijn tolk was dan ook onmisbaar in dit onderzoek, niet alleen vanwege de taal, maar ook vanwege allerlei subtiele en indirecte communicatie met respondenten. Persoonlijk heb ik veel geleerd van dit onderzoek. Het heeft me praktische inzichten gegeven die ik tijdens mijn studie miste. Bovendien heeft het me de mogelijkheid gegeven om te leren hoe stedelijke processen lokaal worden vormgegeven.

Copyright headerfoto: Mat McDermott.

Wendy studeerde van 2012 tot 2016 Sociale Geografie en Planologie aan de Universiteit van Amsterdam. Haar specialisatie is International Development Studies. Het eerste semester van het collegejaar 2014-2015 studeerde ze aan de University of Cape Town. Heb jij een vraag voor Wendy? Vraag haar contactgegevens via onderstaand formulier aan.

1 Comment

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s