De zesjarige identiteit van Skopje

De Macedonische hoofdstad Skopje is een van de meest bizarre steden waar ik ooit ben geweest. Ik bezocht deze stad afgelopen zomer als onderdeel van een interrailavontuur langs München, Ljubljana, Pula, Zagreb, Boedapest, Belgrado, Pristina en Thessaloniki. En Skopje dus. Deze voormalig Joegoslavische stad probeert in rap tempo een identiteit neer te zetten die het eerder nooit heeft gehad.

Vardar
De stad wordt doormidden gesneden door de rivier de Vardar. Het ene deel van de stad doet je denken aan het verre oosten: kleine, smalle straatjes, ontzettend veel juweliers, bakkerijtjes en bruidswinkels vol met felgekleurde trouwjurken. Dit deel van de stad wordt dan ook voor een groot deel bedekt door ’s werelds op-één-na grootste bazaar. (De grootste bevindt zich in Istanbul.)

Aan de andere kant van de rivier waan je je in een totaal andere wereld. In 1963 is dit deel van de stad getroffen door een enorme aardbeving, waardoor het vrijwel volledig opnieuw is opgebouwd. Hierdoor zie je er maar weinig terug van de Ottomaanse overheersing en is het een stuk grootser en moderner opgezet dan de andere helft van de stad.

Identiteit
In 2010 heeft de Macedonische regering het project ‘Skopje 2014’ in het leven geroepen. Bij gebrek aan een eigen (zichtbare) geschiedenis doordat er in het voormalig Joegoslavië weinig ruimte voor de Macedonische historie en cultuur was, werd besloten te investeren in de Macedonische identiteit. Een aantal musea en enkele nieuwe standbeelden zouden worden gebouwd.

img_20160716_133831
Een van de vele standbeelden die Skopje telt.

Zes jaar later is deze uiting van nationalisme echter nog steeds aan de gang en is er volgens sommige bronnen al meer dan 600 miljoen euro aan uitgegeven. De hele stad staat in de steigers en je kunt geen hoek omslaan zonder weer een standbeeld van Moeder Theresa of Alexander de Grote in je blikveld te vangen. De oude Sovjetarchitectuur van de stad wordt verhuld door kunststofplaten die de gebouwen van marmer laten lijken. De geboren Skopjenaar weet echter beter: als je op dit ‘marmer’ klopt klinkt het hol.

Protest  
De gloednieuwe monumenten symboliseren de corruptie waartegen de jongere generatie in april 2016 in opstand is gekomen. In een land waar veel mensen onder de armoedegrens leven, valt zo’n enorme investering in een slechts esthetisch en nationalistisch project niet in goede aarde.

Door middel van verfbommen heeft deze groep haar onvrede jegens de regering geuit. De hele binnenstad zit onder de verf, zelfs het parlementsgebouw. Nu is het dus maar goed dat veel gebouwen aan de buitenkant met een kunststoflaag bedekt zijn, want dat is snel en gemakkelijk te vervangen.

img_20160716_194944
Ook het parlementsgebouw moest het ontgelden.

Skopje is het decor geworden van een jong, bottom-up protest tegen een veranderende stad. Het is absoluut niet een gebrek aan geschiedenis dat de stad bizar maakt, het is de potsierlijkheid waarmee die geschiedenis in korte tijd terug wordt gebracht die het hem doet. Als toerist waan je je in een stad die eerder doet denken aan een beeldentuin dan aan een oude geschiedenisrijke hoofdstad in de Balkan.

Kristien studeert sinds 2014 Sociale Geografie en Planologie aan de Universiteit van Amsterdam. Daarvoor haalde ze haar propedeuse Scandinavische studies en studeerde ze een jaar aan de Sogndal Folkehøgskule in Noorwegen Heb jij een vraag voor Kristien? Vraag haar contactgegevens via onderstaand formulier aan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s